زلزله بم ... نعمت يا نقمت؟!!!
از فاجعه ملی که در بم رخ داد ، هشت روز گذشت. اين زلزله را می توان از جنبه های گوناگون بررسی و موشکافی کرد و به نتايج گوناگون رسيد ، ولی آيا می توان با چنين بحث هايی ، از وقوع دوباره چنين فجايعی جلوگيری کرد؟ سؤالی است که جواب آن را نمی دانم.... با اين حال بنوبه خود ديدگاهم را بيان داشته شايد بدينگونه آرامشی کاذب نصيبم گردد.... ابتدا برخی از وقايع ، حوادث ، و پيش بينی ها را بصورت گزارش وار در ده بند بازگو کرده سپس به اصل مطلب می پردازم.
1 - حدود 7 سال پيش ، به مسئولين ذيربط اطلاع داده شد که تعدادی از گسل های کشور ، من جمله گسل بم ، پر انرژی بوده و هر آن احتمال بوقوع پيوستن زلزله ای فاجعه آميز وجود دارد. پس از زمين لرزه قزوين ، همان کارشناسان ، بار ديگر اين موضوع را يادآوری کرده و با حالت طعنه آميزی تلفات زلزله بعدی را پيشاپيش تسليت گفتند. ولی هيچگاه مسئولين اين هشدارها را جدی نگرفته و به گويندگانش توجهی نکردند.
2 - طی چند سال اخير که برنامه 5 ساله کشور بر اساس نرخ 17 دولار برای هر بشکه نفت پايه ريزی گرديد ، هر بشکه به قيمت بيش از 20 دولار فروخته شد و بحث های فراوانی بر سر چگونگی صرف ما زاد درآمد ، صورت گرفت. اما هيچگاه نامی از زلزله و پيشگيری از تلفات آن ، برده نشد.
3 - زلزله پيش بينی شده شهر بم رخ داد. زمين لرزه ای 3/6ريشتری ، که در جاهای ديگر جهان احتمالا مردم را فقط قلقلک می داد ، در کشور ما بيش از 50 هزار نفر ( اين تعداد غير رسمی ، توسط شبکه العالم که متعلق به ايران است اعلام گرديد ) کشته بجای گذاشت. طبق يک محاسبه سر انگشتی اين تعداد ، از شمار تلفات تمام جنگ ها و حوادث طبيعی ( مانند زلزله ، سيل ، رانش زمين ، و .... ) کل کره خاکی ، در طول 15 سال گذشته ، بمراتب بيشتر بود. در مورد چرای اين مسئله نيز هيچگاه پاسخ قانع کننده ای شنيده نشد.
4 - وقتی عده ای ميهن دوست درخواست تعيين مسئوليت اين فاجعه را طلب کردند ، مسئولين کشور با اعتماد به نفس فراوان و بصورت غير مستقيم ، مردم بيچاره بم را بعنوان مسئول معرفی کرده و گفته شد که ( بدليل فقر و تنگدستی ) موازين و اصول پيشگيری در هنگام ساختمان سازی رعايت نشده بود. البته معاون وزير مسکن و شهرسازی با کمی انصاف بيشتر اظهار داشت که افزايش حجم ضايعات بعلت کم بودن عمق زلزله در زير پوسته زمين می باشد و نمی توان کسی را در اين فاجعه مقصر تلقی کرد. اما متصديان امور مذهبی ، اين بحث را بسادگی خاتمه داده و اعلام نمودند که خداوند مردم بم را دوست داشته و بدينوسيله بندگان محبوب خود را مورد ابتلا و امتحان خود قرار داد.
5 - پس از حادثه ، مسئولين نظام ( از تمام اقشارشان ) با بازديد از منطقه زلزله زده و ديدار با مجروحان فاجعه ، چهره ای مسئوليت پذير و وظيفه شناس از خود بجای گذاشته و با وعده بازسازی شهر بم بصورت مستحکم و مدرن ، اين افتخار !؟ را به انحصار خود درآورده و با اعلام پرداخت وام های بی بهره و کم بهره منت گذاری زودهنگام خود ، بر مردم از همه جا بی خبر بم ، را آغاز نمودند.
6 - تمام انرژیها و تلاشها صرف قراردادن افکار عمومی در جهت افزايش گريه کردن ها ، خواندن ترانه های غم و اندوه ، بروز بی رويه احساسات نوع دوستانه ، و بالا بردن ميزان کمک های مستقيم و غير مستقيم شد. و بدينوسيله چندين هدف پنهان و آشکار پيگيری شد. افزايش دريافت کمک های نقدی و غير نقدی ، تخليه بار احساسی و خشم درونی افراد جامعه بصورت مسالمت آميز ، نشان دادن همبستگی و اتحاد مردم به استکبار جهانی ! ، و انحراف افکار عمومی از جستجوی منطقی علل اين فاجعه را می توان جزء اهداف آشکار اين اقدامات دانست.
7 - چهار روز پس از فاجعه ، حجم کمکهای غيرنقدی مردم داخل کشور بحدی رسيد که تمام انبارها را پر کرد و چنان شد که خيلی زود تبليغات جهت تشويق ملت به پرداخت فقط کمکهای نقدی وآنهم تنها به ارگانهای دولتی شروع گرديد. ديگر کشورهای جهان نيز کوتاهی نکرده و کمکهای نقدی و غير نقدی آنها از مرز 550 ميليون دولار و 60 هواپيمای باری گذشت. اين در حاليست که کارشناسان تخمين زده اند که بازسازی تمام خانه های شهر بم با در نظر گرفتن استانداردهای جهانی بعلاوه تهيه همه وسايل ضروری هر منزل ، به هزينه ای کمتر از 500 ميليون دولار نياز دارد.
8 - در دو روز اخير ، بسرعت خبر فروش هدايای خارجی فرستاده شده برای زلزله زدگان بم در بازار شهرهای کشور از جمله زاهدان انتشار يافت. اخبار مستندی از فروش هدايای آمريکايی در شهرهای مرزی غرب کشور به بهانه ورود آنها از عراق نيز به گوش می رسد. اين در حاليست که در طول 8 ماه گذشته ( پس از پايان جنگ آمريکا و عراق ) چنين اجناسی که روی آنها مارک " هديه ايالات متحده آمريکا " نقش بسته باشد ، به هيچوجه ديده نشده بود. از طرفی خبرهايی که از شهر بم می رسد حکايت از آن دارد که هيچ جنسی با مارک خارجی در بين مردم توزيع نگشته و هنوز چشم تعداد زيادی از بمی ها به وسايل و لوازم نو و جديد داخلی نيز ، روشن نشده است.
9 - احتمالا تا چند ماه آينده ، خبرها و آسيبهای اين فاجعه ، اذهان عمومی را بصورت چشمگيری مشغول خود خواهد ساخت. پس منطقی است که از اين مسئله بعنوان چتر حفاظتی برای سرپوش نهادن بر نابسامانيها و نارسايی های ديگر دستگاه حکومتی ، بهره برداری شود. و پيش بينی می شود که از اين فاجعه برای تشويق مردم جهت شرکت گسترده در انتخابات مجلس سوء استفاده گردد.
10 - به تجربه ثابت شده است که بيشترين فسادهای مالی ( نظير اختلاسها ، دزديها ، و کلاهبرداريها ) ادارات کشور در پروژه های ساخت وساز صورت می گيرد. پس احتمال بوقوع پيوستن چنين مواردی در هنگام بازسازی شهر بم ، آنهم در سايه سهل انگاريها و بی لياقتيهای موجود ، بسيار زياد به نظر می رسد.
نگاهی گذرا به 10 مورد بالا ، نشان می دهد که کوتاهی در پيشگيری از فاجعه نه تنها بر اثر نا آگاهی و حماقت نبوده بلکه احتمال عمدی و هوشمندانه بودن آن بسيار زياد می باشد.
زمانی به جنگ ويرانگر 8 ساله نعمت!!! گفته می شد و هيچکس را توانای درک معنی واقعی اين کلمه نبود ، تا هنگامی که جنگ تمام شد و آثار نعمت بودن آن آشکار گرديد. بنظر می رسد که اکنون نيز جو مشابهی بوجود آمده و با خواندن موارد بالا ، جواب اين سؤال را بعهده شما می گذارم :- آيا زلزله بم ، نعمت است يا نقمت ؟؟؟